VTV

Nhạc sĩ "đòi" tác quyền: Vẫn là câu chuyện ứng xử…

Cùng thời điểm, nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung và nữ nhạc sĩ Nguyễn Trần Linh Lan lên tiếng phản ứng về chuyện bị Nhà sản xuất (NSX) “lờ” chuyện tác quyền. Không thể thỏa hiệp trực tiếp, các nhạc sĩ đều chọn cách “la làng” trên các trang cá nhân của mình. Vấn đề này không còn là chuyện hiếm trong giới âm nhạc. Khi vấn đề bản quyền không được tôn trọng, nhạc sĩ chỉ còn cách tự mình lên tiếng… đòi quyền lợi.


Anh minh họa

Nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung, tác giả của nhiều ca khúc hit như Vầng trăng khóc; Chiếc khăn gió ấm; Nhật kí của mẹ… mới đây đã phải lên tiếng phản ứng trước việc NSX gameshow Điền Quân cố tình lờ tác quyền. Trước đó, vì không đồng ý với việc thí sinh trong chương trình “Phiên bản hoàn hảo” đã tự ý thay đổi, phái sinh tác phẩm “Chiếc khăn gió ấm” mà không xin phép tác giả. Anh lên tiếng trên trang cá nhân và yêu cầu NSX phải giải quyết. Tuy nhiên, điều mà nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung thất vọng là thái độ ứng xử phía NSX. Anh cho biết: “Ngay khi sự việc xảy ra, tôi đăng status trên trang cá nhân của tôi những lời bức xúc thì chỉ có một người tự xưng giám đốc truyền thông của Điền Quân gọi điện thoại và xin lỗi tôi chứ không phải thành viên ê kíp sản xuất… giải pháp cho việc này là thỏa thuận bồi thường nhẹ nhàng, hòa nhã cho cả 2 bên: bồi thường 100% chi phí phái sinh tác phẩm theo Luật Sở hữu trí tuệ, tương đương với 10 triệu đồng. 2 ngày sau, lúc con trai tôi vừa nhập viện thì có 1 bạn nhân viên đến sảnh bệnh viên giao 2 biên bản thỏa thuận để tôi kí và mang về một bản. Do quá vội nên tôi đã không xem lại ngay sau đó. Đến khi lên phòng tôi xem lại thì thấy ghi “bồi thường 7 triệu đồng trong vòng 3 ngày từ ngày kí”. Đến bây giờ đã hai tuần trôi qua, tôi vẫn không nhận được đồng bồi thường nào. Vẫn không có thành viên nào của êkíp sản xuất gọi điện thoại hoặc làm việc với tôi từ ngày đầu tiên đến giờ…”.

Câu chuyện của nhạc sĩ Linh Lan cũng liên quan đến tác quyền và cô phải nhờ vào “thế giới” ảo để đòi quyền lợi cho mình. Chuyện theo nữ nhạc sĩ Linh Lan cho biết: Nhạc phim “Có căn nhà nằm nghe nắng mưa” đã vi phạm trắng trợn tác quyền. Tròn một tháng bộ phim được công chiếu trên các rạp toàn quốc và tôi nghĩ ngần ấy thời gian là quá đủ để chờ đợi phản hồi từ anh Mai Thế Hiệp (GĐ sản xuất, đạo diễn). Thông cảm cho bộ phim kinh phí thấp, không có tiền nhờ nhạc sĩ sáng tác ca khúc chủ đề, tôi đồng ý chỉnh sửa lại, hoàn chỉnh bài hát “Có căn nhà nằm nghe nắng mưa” mà anh Hiệp đã hát và gửi cho tôi, không đòi hỏi thêm bất cứ chi phí nào…

Tuy nhiên, khi nhạc phim được trình chiếu rộng rãi thì không hề nhắc đến tên Linh Lan ở phần tác giả. Thậm chí ở phần credit cuối phim có công khai cảm ơn nhạc sĩ hòa âm phối khí bản demo… nhưng cũng không nhắc đến tên nhạc sĩ này. Theo nhạc sĩ Linh Lan “… vấn đề ở đây không hề tôn trọng tôi, nếu anh nói trước với tôi một lời thì tôi đã đồng ý để mình anh đứng tên ngay. Ngày hôm nay nếu tôi im lặng thì tôi nghĩ những chuyện bất công như thế này sẽ ngày càng đầy rẫy trong showbiz…”.

Đây không phải là lần đầu, các tác giả chọn giải pháp “la làng” trên trang cá nhân để tự đòi quyền lợi cho mình. Bởi mọi chuyện đi đến đường cùng họ mới nhờ cộng đồng dư luận lên tiếng.

Trước đó, trong giới showbiz không thiếu những trường hợp “lờ” tác quyền. Nhà thơ Nguyễn Thị Việt Hà đã từng phải lên tiếng gay gắt vì ca sĩ Phạm Hồng Phước sử dụng phần thơ của chị cho bài hát “Khi chúng ta già” nhưng không xin phép, thậm chí không đề tên tác giả thơ. Mọi chuyện phải đến khi chị lên tiếng trên trang cá nhân thì Hồng Phước mới thừa nhận và xin lỗi.

Vấn đề không chỉ dừng lại ở chuyện vi phạm bản quyền nữa. Mà còn là câu chuyện ứng xử với nhau. Khi chuyện tác quyền vẫn còn bị coi thường và nghiễm nhiên sử dụng mà không cần sự cho phép của tác giả. Đến khi mọi chuyện vỡ lở, chính người bị hại lại phải tự đi đòi quyền lợi. Hành trình ấy không phải ai cũng dễ dàng. Phần lớn sau khi không nhận được sự hòa giải từ phía vi phạm tác giả đành phải nhờ vào dư luận. Sau thời gian tranh cãi qua lại, nhạc sĩ mới nhận được lời xin lỗi miễn cưỡng…

Nhạc sĩ Linh Lan cho rằng: “Tôi quyết định lên tiếng vì không muốn tình trạng của bản thân bị lặp lại và cũng để cảnh tỉnh những tác giả trẻ hãy nhanh chóng đăng ký bản quyền tác phẩm của mình. Đừng vì tin người, tin vào những điều tốt đẹp được thốt ra ngoài mà giao chất xám, công sức, thành phẩm của mình cho người khác”.

Thời đại của internet phát triển, mọi thứ đều dễ dàng chia sẻ, copy… câu chuyện tác quyền lại càng trở nên bức thiết. Không phải nhạc sĩ nào cũng có thể bảo vệ và giữ “đứa con tinh thần” của mình. Và không phải ai cũng chịu thừa nhận mình sai và chịu lên tiếng xin lỗi ngay. Chỉ đến khi tác giả lên tiếng, dư luận phản ứng… thì họ mới quay sang nhận lỗi. Nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung chỉ biết thở dài về sự ứng xử kém của NSX Điền Quân. Anh cho biết, sau những lời chia sẻ trên trang cá nhân phía đơn vị mới chuyển tiền cho nhạc sĩ mà không có lời giải thích hay xin lỗi nào. “Vấn đề không phải là tiền, mà là cách cư xử. Vẫn không có bất kì một ai bên ê kíp sản xuất gọi cho tôi, một lời giải thích hay xin lỗi cũng không. Trả tiền kiểu cho xong thế này, tôi không cần vì nó không thể hiện được sự tôn trọng cần thiết. Các bạn đừng nghĩ chỉ cần tiền là xoa dịu được nghệ sĩ chúng tôi. Suy nghĩ đó thật là vô văn hóa”, nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung bức xúc chia sẻ.

Mai Linh
Báo Văn Hóa

vanhoathoidai